ABD ve Rusya’nın Bitmeyen Savaşı: Elektrikli Otomobiller vs Doğalgaz yakıtlı arabalar

  • 25 Haziran 2010 tarihinde Onexim Grup, Yarovit Motors, şehir arabası üreticileri ve Gazenergoset LNG’nin (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) Rusya’da motor yakıtı olarak kullanılması konusunda bir anlaşma imzaladı.
  • 27 Ocak 2011’de ABD başkanı Obama, 2015 yılında ABD yollarında toplam 1 milyon prize takılı hibrit elektrikli otomobil olması hedefini duyurdu.

Ulaştırmada kullanılacak enerji türü üzerine ABD ve Rusya’nın ezeli rekabetinin yansıması olan bu iki olay dikkatimi çekti. Durmadan ertelenen elektrikli otomobillerin yollara çıkmasının önündeki engellerden belkide önemli bir tanesi bu çekişmenin altında yatan sebepler. Diyerek kendime şu soruyu sordum.

Neden Amerika CNG yada LNG yani Doğalgaz yakıtlı araçların, ulaşım sisteminde etkin bir rol oynamasına karşı olsun ki?

İlk akla gelen sebep olan doğalgaz rezervlerinin konumları ile ilgili bir tahakküm edememe sıkıntısı olması ihtimalini araştırdığımda gördüm ki

Bilinen Doğalgaz Rezervinin %56’sı 3 ülkede bulunmakta olup bu ülkeler:

  • Rusya
  • İran
  • Katar

İçinizden “çok şaşırdım” dediğinizi tahmin edebiliyorum. Rusya ve İran ABD’nin düşman olduğu ülkeler listesinin en başlarında yer alıyor.

Eurostat istatistiklerine göre (EU-27) Avrupa ülkelerinde doğalgaza olan bağımlılık 1997 yılından 2007 yılına kadar %33 artarak %60,3 seviyelerine ulaşmış.

2006 yılında Rusya 151 bcm (milyar metre küp) ile Avrupa gaz talebinin %25’ini karşılayan en büyük gaz ihracatçısı konumunda. BP’nin 2010 istatistiklerine göre bu rakam 180 bcm’ye yükselmiş durumda olup Avrupa’nın toplam Doğalgaz ithalatının %42’si Rusya tarafından yapılmaktadır.

Avrupanın Rusya’ya olan bu bağımlılığının azaltılmasında Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan doğalgaz kaynaklarının Avrupa’ya ulaştırılması önemli bir proje. Bakü – Tiflis – Erzurum (Bu hat, BTE yada SCP olarak kısaltılmakta) hattından aktarılan gazın Erzurum – baumgarten – Avusturya boru hattının tesisi ile Avrupa’ya getirilmesi Nabucco yada Türkiye – Avusturya boru hattı projesi olarak biliniyor.

Nabucco projesi ile Azerbaycan’dan 2013 yılında 8 – 11 bcm gazın akacağı ve bu rakamın 2017 – 2018’de 25 – 31 bcm’ye yükselmesi öngörülse de bu miktarda doğalgaz Avrupa’nın, enerji anlamında Rusya’ya olan göbek bağından kurtulmasına yetmemektedir.

Doğalgaz rezervleri hakkında biraz daha bilgi vermekte fayda var.

Orta asya ülkeleri ve Rusya‘daki doğalgaz rezervlerine ait bilgiler aşağıdaki tabloda verilmektedir.

Yine bu ülkelerin diğer ülkelere olan doğalgaz ihracatlarına dair veriler aşağıdaki tabloda bulunmaktadır.

Görüldüğü üzere Kazakistan , Türkmenistan ve Özbekistan doğalgazının en büyük alıcısı Rusya. Halbuki bir üst tabloda Rusya’nın tüketiminden daha fazla Doğalgaz ürettiği görülebiliyor. Halen diğer doğalgaz stoğunu satın alması Rusya’nın doğalgaz ve enerji karaborsacısı olarak dünya piyasasına hükmetme isteğinden kaynaklandığı açık.

Toplam Doğalgaz rezervlerinin bölgelere göre dağılımı aşağıdaki grafikte verilmektedir.

İran Katar ve diğer ortadoğu ülkelerinin toplam doğalgaz rezervinin %40,3’üne sahip olduğu grafikten okunabilen başka bir gerçek.

Aşağıdaki tabloda İran’ın LNG ihraç projeleri verilmektedir.

Yine Katar’ın doğalgaz üzerine kurmuş olduğu stratejik ortaklıklar ve katılım ortaklıkları aşağıdaki tabloda verilmektedir. Bu tablo Katar’ın arap baharından etkilenmemesini hatta desteklemesini açıklıyor.

Yine aşağıdaki tabloda Katar’ın Sıvılaştırılmış Doğalgaz ihraç projeleri verilmektedir.

Konu biraz dağıldı yazıya başlarken amacım, doğalgazı yakıt olarak kullanan otomobiller ve elektrikli otomobiller üzerine örtülü savaşı resmetmekti.

Buraya kadar Doğalgaz rezervlerinin bulunduğu coğrafya ile ilgili bilgiler verdik şimdi bu bilgileri ulaştırma ile ilişkilendirmek gerekli. Bunun için ise Toplam Enerji tüketimindeki ulaştırmanın payı üzerine bazı bilgileri verebilirsem bu ilişkide kurulmuş olacak sanırım.

ABD enerji tüketimi içerisinde ulaştırmanın oranını örnek olarak alacak olursak yukarıdaki tabloda görülebileceği üzere ulaştırmada kullanılan enerji toplam enerji tüketiminin son on yılda %26 – %30’u arasında değerler almış ve 2009 yılında bu değer %27 olmuş.

Bu enerjinin sağlandığı kaynaklar ise yukarıdaki diyagramda verilmiştir.

Anlaşılacağı üzere toplam enerji tüketiminin yaklaşık 4 te biri ulaştırma sektöründe gerçekleşmiş. Yani ulaşımda doğalgaz yakıtlı araçların etkinliğinin artması ciddi olarak Rusyanın jeopolitik önemini ve gücünü yükseltmekte.

Görünen o ki otomobil sektörünün önünde duran 4 ana seçenek

  • Petrol yakıtlı konvansiyonel araçlarla devam etmek
  • Doğalgaz yakıtlı araçlara geçiş
  • Elektrikli otomobillere geçiş
  • Yakıt pilli elektrikli otomobillere geçiş
  • Hibrit bir yapıya müsade edip süreci doğal seleksiyona bırakmak

4 seçenek var deyip 5 tane saydın dediğinizi duyar gibiyim. Ama bunu 1. seçeneği ihtimal dahilinde görmediğimden yaptım. Otomotiv sektörü bu seçenekler arasında henüz bir karara varamadığından son 2 yıldır elektrikli otomobiller hep gelecek ay çıkıyor.

ve bizde bu sebeple “Elektrikli otomobiller = GELECEK” sloganıyla yola çıktık.

Yazan: Elyase İSKENDER

Be Sociable, Share!

Leave a Reply