e kare (e2) enerji ile yaptığımız röportaj

Dün basın bültenleri yayınlanmış olan E kare enerji CEO’larından Yüksek Jeofizik Mühendisi Mehmet T. Akalın beyle yaptığımız röportaj aşağıda incelemenize sunulmuştur.

Samimi gayret ve niyetleriyle çıkmış oldukları bu yolda kendilerine başarılar dilerken, bizi kırmayarak röportaj yapma olanağı sundukları için kendilerine teşekkürü bir borç biliyorum.

S1. Ürettiğiniz Şarj Ünitesi tipleri nelerdir?

Özellikle hızlı tip olmak üzere AC ve DC destekleyen şarj üniteleri geliştiriyoruz, konuyla ilgili çalışmaları otomotiv sektöründeki gelişmelere göre paralel olarak yürütüyoruz. Tübitak-Mam ile geliştirmekte olduğumuz modellerde AC standartı ön plana almaktayız. İleriki tarihlerdeki yönelimlere göre DC ihtiyacını da karşılayacak şarj sistemleri için şimdiden yatırım hedeflerimiz bulunuyor.

S2. Şarj Ünitesi yazılımınızın fonksiyonları çalıştığı platformlar, işletim sistemleri nelerdir?

Akıllı manyetik kartlar ile dolum, araç-kişi takip ve faturalandırma servisleri linux tabanlı sistem üzerinde donanımla bütünleşik şekilde hazırlanıyor(embedded system), entegrasyon çözümlerini ise dünyada örneği henüz bulunmayan bir model olarak IBM bulut bilişim yapısı altında geliştiriyoruz. IBM’in enerji ve bu konulardaki Ar-Ge üzerine Türkiye ve Avrupadaki tek partneriyiz. Bulut yapısı henüz bilişim sektöründe dahi tam kapsamıyla yaygınlaşmadığından bu konularla ilgili araştırmalara kendi olanaklarımızla devam ediyoruz. Tüketim ile ilgili uzaktan okuma gibi altyapılar ile ilgili de operatörlerle anlaşmalarımız bulunuyor.

S3. Sisteminizin elektrik alt yapısı ile ilişkisi hakkında bilgi verir misiniz? 5000 şarj istasyonu kurmanız durumunda şebekeye binecek ek yük ne kadar olacaktır, Türkiye elektrik altyapısı buna ne kadar müsaittir ?

Şarj ünitelerinde trafo yüklerine göre ve ileriye dönük olarak tarife sistemlerine göre çalışan yük dengeleme yapısını da şimdiden sistemlerimizde kullanabilmek için özellikle yurtdışında aktif olarak kullanılmakta olan smartgrid yapılarının modellerini yakından takip ediyoruz. Bu yapıyı mikro ölçekli (kurumsal bazda) kullanarak yüke göre otomatik olarak hızlı/ yavaş geçişi gibi seçenekleri yazılımımızın otomatik olarak temin etmesini hedefliyoruz. Hızlı tip şarjda ünite başı 10kW-35kW yük binmekte fakat bunu farklı senaryolar ile dağıtarak şarj noktalarına özel çözümler üretmeyi planlamış durumdayız.

S4. Alternatif (Yenilenebilir veya diğer şebeke dışı)enerji kaynakları ile ilgili çözümleriniz var mı?

Uzun vadede SolarCube adında güneş enerjisi üzerine geliştirdiğimiz bir diğer projemiz ile birleştirme veya benzer çözümlerle entegrasyonu sağlayan bir yapıyı hedeflemekteyiz. Fakat bu kaynaklardan alınacak enerjinin efektif olarak şarj noktalarına paralel girişlerinin sağlanması konusunda henüz bir çalışmamız bulunmuyor.

S5. (Kurulum ve kullanım) İşletme planı senaryolarınız hakkında bilgi verir misiniz?

Ünitelerde akıllı şarj sistemleri kullanıyoruz, yani araç tanıma teknolojisi ile aracınızın bilgilerini, şarj durumunu ve ücretlendirmeyi bağımsız olarak izleyebiliyoruz. Ayrıca aracınızı kredi kartınızla eşleştirip faturanın hesabınızdan otomatik çekilmesini sağlayan donanım ve yazılım sistemlerini geliştirmiş durumdayız. Enerji temini konusunda ise deneyimimizin temelinde şu an aktif olarak ticari faaliyetleri bulunan toptan elektrik satış şirketlerine verdiğimiz yazılım desteği bulunuyor. Kısaca kurulum tarafında işletmelerin mevzuata göre geliştirecekleri herhangi bir senaryoya çok kısa sürelerde adapte olmamız söz konusu.

S6. Yayılım senaryosu düşünceleriniz nelerdir? Nerelerde öncelikli şarj istasyonu kurulması ihtiyacı bulunmaktadır ve bunu tespit etmek için ne tür bir çalışma yürütmektesiniz?

Özel sektörde talepleri değerlendirerek öncelikli olarak alışveriş ve iş merkezleri, toplu konutlar ve hastanelere kurulum yapmayı hedefledik. Bunun yanısıra filolara özel çözümleri prototip olarak geliştirmekteyiz. Yani filoların belirlediği mesafelerde trafo ve dağıtım sistemine göre özel projeler hazırlıyoruz. Kamu alanlarında ise İstanbul Enerji’nin yönlendirmesi ile çalışmalarımızı yürütüyoruz.

S7. Stratejik Eylem Planınız mevcut mu, Uygulama aşaması ne durumda? 2012 yılı hedefleriniz neler?

Öncelikle elektrikli araçların piyasaya sürülmesi ile birlikte 2012 yılında yıllık ortalama 800 adet şarj ünitesini devreye almayı planladık. Şarj noktaları için bize gelen başvuruları değerlendiriyoruz.

S8. Network üyeliği planınız, uygulamalarınız var mı?

İstanbul Enerji’nin yönlendirdiği bölgesel yapı ile ilgili gelişmeleri yakından takip etmekte ve entegrasyonu ile ilgili çalışmaktayız. Onun dışında şimdilik sektörel bir yapılanma söz konusu olmadığından henüz başka bir sistem üzerinde durmadık.

S9. Kamu Kurumları ile ilişkileriniz mevcut mu, hangi aşamada?

Kamu kuruluşları ile periyodik olarak durum değerlendirmesi yapmaktayız. Geliştirdiğimiz modellerin sistemlerini dönem dönem paylaşarak ortak noktada ulusal bir yapı kurulması için elimizden ne geliyorsa yapmaya gayret ediyoruz. Henüz emekleme seviyesinde olan bu sektördeki sinerjinin koordinasyonlu ortak çalışma platformları ile gelişerek yerleşeceğini ön gördüğümüzden bu konuyla ilgili hem yol gösterici hem yol gösterilen bir yapı olmayı hedefledik.

S10. Ürün fiyat-tarife aralıkları? (opsiyonel) (birim fiyat?) Elektrik fiyatı beklentileri, ön görüleri?

Tüm bu konularla ilgili tarife yayınlanmasını bekliyoruz. Temel prensibimiz olarak mevzuatlara bağlı şekilde mümkün olduğunca birim fiyatlarımızı düşük tutmayı hedeflemiş durumdayız. Alternatif senaryolarımız mevcut fakat henüz bu konularda açıklama yapmanın teknik bir dayanağı olmayacağından konu hakkında yorumumuz bulunmuyor.

S11. Şarj networku konusunda sektörel beklentiler, hazırlıklar, uygulamalar hangi aşamada? Değerlendirmeler, ön görüler

Sektörel hazırlıklar arasında geçen yıl içerisinde İstanbul’da belirlenen test alanlarına kurulan şarj ünitelerinin ortak entegrasyonu bulunuyordu. Onun dışında yıl içerisinde sektörel paylaşım amaçlı forum ve paneller düzenlendi, bu yıl da benzer tanıtım ve geliştirme faaliyetlerini yakından takip etmeyi planlıyoruz. Bu konulardaki gelişmeler otomotiv sektörüne paralel ilerlediğinden şarj sektörü olarak biraz da ilk adımı otomotiv sektöründen beklemekteyiz.

S12. Hedef müşteri kitleniz? Evsel kullanıcı, Filo Kiralama, Kamu, AVM, Siteler…

Şartlara göre değişen talebe bağlı değişkenlik olmasına rağmen bize şu ana kadar gelen talepler öncelikle kamu, toplu taşıma ve filolara dönük. Fakat bir diğer taraftan EV’lerin özellikle günlük kullanımda ve binek araçlara yönelik entegre bir çözüm olmasını umut etmekteyiz. Buradaki entegre ile kastımız elektrikli bisiklet, motorsiklet hatta tekne gibi alternatif araçların da gelecekte fosil yakıtlara göre karbon salınımı az, maliyetleri düşük ulaşım araçlarına dönüşmesini arzuluyoruz. O yüzden hedef kitle konusunda bir yorum yapmak için henüz erken olmakla birlikte 1. nesilde kurulum ve işletme masraflarını bizim gibi karşılamayı göze alan her türlü girişimci işletme ile iş ortaklığı yapmaya hazırız.

S13. Gümrük-Lojistik açısından operasyonel durum nedir? Bürokratik zorluklar, ve ilgili standartlara uyum ile ilgili bilgi verir misiniz?

Yerel kaynaklarla ürettiğimiz cihazları Avrupa piyasasında da yaygınlaştırmayı hedeflemekteyiz fakat günümüzde bu konularla ilgili aktif bir atılımda bulunmadığımızdan henüz ciddi bir problem ile karşılaşmadık. Bir diğer taraftan ülkemizde ise yönetmelik ve standartlar henüz tam olarak oluşmadığı için genel anlamda bir belirsizlik var diyebiliriz. Özellikle birden fazla sanayi ve sektörün bir arada çözüm üreteceği bir konudan bahsederken bu konudaki gelişmelerin temposunun da düşük olmasını son derece normal olarak görüyoruz. Benzer sıkıntılar Avrupada birçok ülkede yaşanmakla birlikte ülkemizde özellikle araçlarla ilgili bu dönüşümlerin daha hızlı ve hevesli gerçekleşeceğine inanıyoruz.

S14. Elektrikli otomobil sayısının Türkiye’de 2012 – 2020 arasında ne seviyelerde olmasını bekliyorsunuz? (Yıllara göre tahminleriniz neler)

Projeksiyonumuz aşağıdaki şekildedir.

2012

2000

2013

5000

2014

8000

2015

14000

2016

28000

2017

56000

2018

82000

2019

120000

2020

188000

S15. Elektrikli otomobillerle ilgili Türkiye’de herhangi bir anket çalışması yaptırdınız mı? Yaptırdıysanız sonuçları hakkında bilgi verebilir misiniz?

EV ve şarj üniteleri konusunda dönem dönem Yıldız ve İTÜ üniversitelerinin bu konularla ilgili çalışma yapan akademik personeli ile yakın temasta bulunarak bildirim almaya gayret ediyoruz. Onun dışında sektör profesyonelleri ile görüşmelerimiz devam ediyor fakat özel bir anket çalışması henüz yapmadık.

S16. Ürününüzün alternatif kullanımları hakkında çalışmalarınız var mı (Parkmetre olarak kullanım, VMS olarak kullanım, EDS olarak kullanım vb.)

Bu tarz kullanımlar ile ilgili bir yönlendirme almadığımızdan henüz bir çalışmamız bulunmuyor.

S17. Diğer enerji satıcıları ile stratejik ortaklıklar üzerine çalışmalarınız var mı (CNG, LPG, Benzin ve Hidrojen İstasyonları vb.) (Hibrit Enerji İstasyonu)

Akaryakıt sektöründe faaliyette olan ve özellikle benzin istasyonları bulunan şirketlerle stratejik planlamalar geliştiriyoruz.

S18. Otomobil üreticileri, otopark yöneticileri, batarya üreticileri, üniversiteler veya filo kiralama şirketleri ile stratejik ortaklıklar üzerine çalışmalarınız var mı?

Bu sektörlerde faaliyette olan belli başlı üreticiler ile hali hazırda işbirliklerimiz devam ediyor.

S19. Ne kadarlık bir reklam bütçeniz var? Konu ile ilgili farkındalık çalışmalarını desteklemeyi düşünüyor musunuz (Konferans, Resim Yarışmaları, TV ve İnternet Reklam Kampanyaları vb.)

Reklam bütçesinden çok öncelikli olarak Ar-ge çalışmalarına yatırım yapmaktayız. Bu tarz bilgilendirmeleri ise desteklemek için elimizden geldiğince hatta çoğunlukla kişisel katkılarda bulunmaya çalışıyoruz.

S20. Sizce Kaç elektrikli araç için bir şarj ünitesi kurulmalı, kaç km’de bir şarj ünitesi olmalı? Şarj istasyonu işletme ve kurulumu için bir enerji satış lisansı alınmalı mı?

Hızlı şarjın gereksinimleri nedeniyle henüz ideal bir sistem geliştirilmemiş durumda tabii ki mümkün olduğunca az cihaz ile çok aracın şarj olmasını sağlamak her şekilde maliyetleri düşürecektir. Prototip çalışmalarımızda alternatif çözümler üzerinde de çalışıyoruz fakat henüz bu konularla ilgili bilgi vermek için çok erken. Km konusu özellikle batarya kapasitelerine göre değiştiğinden şehir merkezlerinde yoğun yayılım şehir dışında ise belli noktalar kurgulanarak araçların yakıt/km yazılımlarına entegre çözümler geliştirmek en doğru yaklaşım olacaktır. Lisans konusu ise çeşitli sebeplerden dolayı gerekmekte diye düşünüyoruz. Sektöre özel bir lisans modeli, işletmelerin denetime tabii, uygulanmış onaylanmış ölçeklerde karşılayabilecek teknik kapasiteli işletmeler olmasını zorunlu kılacağından lisanslamanın öneminin oldukça farkındayız fakat nasıl bir kurgu ile yapılanacağının da sektördeki gelişime paralel olarak düzenleneceğini tahmin etmekteyiz.

S21 Eklemek İstediğiniz birşeyler var mı?

Öncelikle hem sektöre hem de bizim bültenimize yakın ilginiz için çok teşekkür ederiz, gerçekten de enerji verimliliğin tartışıldığı şu günlerde bile elektrikli araçların yayılımı ile ilgili beklentilerin umut edilen veya planlananlardan oldukça düşük olması bizim de sizin gibi birincil endişemiz. Fakat değişimin kaçınılmaz olduğundan emin olarak burada farklı bir kurguyu dile getirmeye çalışıyoruz. O yüzden de şu günlerde biraz sektöre renk vermek adına yaklaşık 1 yıldır sessizce sürdürdüğümüz çalışmaları biraz gün ışığına çıkartma gereğini gördük ve sizinle paylaştık.

Bu yılın gündemi arasında yerli üretim otomotiv bulunuyor fakat basındaki haberlerin dayanak noktalarını incelediğimizde zaten yakın temasta olduğumuz bu yapılarda da henüz hiçbir adım atılmadığını görmekteyiz. Halbuki bizim buradaki birincil temennimiz ise madem elektrikli araçları Türkiye’de üretiyoruz yan sanayi ve alt sektörlerindeki ekipmanları da mümkün olduğunca yerel kaynaklardan geliştirmeye çalışalım, henüz tüm Avrupa’da vakti geçmemişken bir gayretimiz olsun belli mi olur belki ülkemizden de bir nokia çıkar, siemens benzeri bir uluslararası yapının temeli atılır, milli gelire yansır. Bir kere de biz deneyelim diyoruz.

O yüzden sizinle paylaştığımız haberde öncelikli olarak Tübitak ile geliştirmeye çalıştığımız tamamen yerel sermaye yerel kaynaklarla olan modeli öne çıkartmaya çalıştık – ki aslında her toplantımızda bunu dile getiriyoruz temenni ediyoruz – fakat sektör dinamiklerine bağlı olarak da yurtdışından çok hızlı entegre edebileceğimiz cihazlarımız da şimdiden elimizde hazır bulunuyor gene de söylemeye çalıştığım gibi bize gelen taleplerde yurtdışından temin edilen cihazları kullanmamaya veya noktalarda kurulumları mümkün olduğunca erteleyerek özellikle burada geliştirmek istediğimiz cihazlar için zaman ve kaynak yaratmaya gayret ediyoruz.

İnanırmısınız her gün maslak ve bostancı oto sanayi arasında bildiğiniz karda kışta işinden gücünden vakit ayırıp ödün vererek bizim bu idealimize destek çıkmaya çalışan ustalarla görüşüyorum. Bir diğer taraftan üniversitelere gidiyoruz, tübitakla görüşlerimizi paylaşıyoruz. Üretim maliyetleri çok yüksek olsa da öncelikle burada üretmeye çalışalım reklamı bütçeyi yatırımı boşverin şu işten bu kadar para kazanma derdinde değiliz sektör bir gelişsin tüm dünyaya satınca zaten ülke kazanır diye özel açıklamalarda bulunuyoruz. Üniversitelerde de uzman yetiştirin, test labaratuarları kurun yurtdışına göndermeyelim diyoruz.

Bunları da sizin yazdığınız endişelerin farkında olduğumuz için yapıyoruz. Biraz hissederek biraz da görerek – duyarak. Tabii ki tek başımıza altından kalkabileceğimiz bir yapı değil fakat benim de gördüğüm günümüzün dinamiklerinde iş ve ticaret hayatında gerçekten de bazı konularda sağduyumuzu kaybetmiş durumdayız.

Sizden ricam ümitsiz olmayın birileri öyle yada böyle ülkemizde enerji üretmek, sanayinin gelişmesine katkıda bulunmak, cihaz prototip yada fikir geliştirmek için çalışıyor, önlerinde zor engeller var yada dayanacak nokta yok tüm bunlar başka konular ama nasıl derler elimizle tutmasak görmesek bile bir cihana bedel girişimci ruhumuz var, kozmopolit dünyada hele Türkiye gibi jeopolitik konumda karmakarışık bir coğrafyada yüzyıllardır barınıyoruz doğru yada yanlış deneyelim belki başaramayacağız ama en azından denemiş olacağız

ilginiz için tekrar çok teşekkür ederim,  iyi çalışmalar dilerim, herşey gönlünüzce olsun


Be Sociable, Share!

Leave a Reply